اسد الله معطوفى
231
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
و سپس دو سال بعد از آن از ولايات شمالى ايران از جمله استراباد بازديد كرده بود درباره اين برج و كتيبه آن چنين مىنويسد : « مناره رادكان در نزديكى چشمهاى در دامنه كوه است . بلنداى آن 30 ذرع و اطراف آن 45 قدم و بالاى آن خطوط عربيه و خطوط ديگر است . ميگويند دو كتيبه آن به خط كوفى است كه يكى بالاى سردر جنوبى قرار دارد . نسخهبردارى از كتيبه سردر به راحتى انجام شد ولى از كتيبه فوقانى با چشم نامسلح امكانپذير نبود . اهالى هم از كمك به ما بدون اجازه روساى استراباد ترس دارند . در استراباد باور نمىكنند كه هدف ما جنبه علمى دارد نه سياسى » . 40 در مورد كتيبه قسمت بالاى برج كه زير رك و رخبام ( لبه آبريز گنبد ) قرار گرفته دو متن به خط كوفى به شرح زير ارائه شدهاند : « بسم الله الرحمن الرحيم هذا قبر الصفهبد ابو جعفر محمد بن وندر بن باوندى فى سنه احدى عشر و اربعمائه الهجريه ( 411 ) 41 » . متن دوم نيز چنين است : « بسم الله الرحمن الرحيم امر با ابتداء بنا هذا المشهد ايام الحيوه اسپهبد ابو جعفر محمد بن وندر بن باوند مولى امير المومنين . . . سنه سبع و اربع مائه و فرغ منه سنه الحادى عشر و اربع مائه من الهجره » . 42 از اين قسمت به بعد كتيبه دو سطرى مىشود و در بين مردم شهره شده كه خط پهلوى است ، ولى در اين مورد بايد كمى ترديد نمود تا كاملا اين خطوط بازخوانى علمى بشوند . برج رادكان در درون دره ، و در كنار رودخانه نكا ، بر روى تپهاى سنگى ساخته شده تا احتمالا از سيلاب احتمالى مسير رودخانه در امان بماند . گنبد آن مثل گنبد برج قابوس دو پوسته و در ورودى آن در سمت جنوب به ارتفاع 10 / 2 متر و عرض آن هم 30 / 1 متر مىباشد . بر سردر ورودى آن تا چند دهه پيش كتيبهاى باارزش با آمودهاى ( تزئينات الحاقى گچ و آجر ) وجود داشت كه متاسفانه تخريب يا به سرقت رفته ، چنان كه وسط برج از داخل هم چندين بار حفارى غيرمجاز شده است . هومردوهل كه در سال 1860 م از برج ديدن كرده متن كتيبه سردر را چنين ذكر نموده : . . . الحظيره ابو جعفر محمد وندر بن باوند مولى امير المومنين فيسنه . . . » . وى كه تصوير اين كتيبه را در لوح 85 كتاب خود آورده شرح ديگرى هم در اين باب بدينگونه داده است : « كتيبه مستطيل شكل و در دو سطر با كوفى قفل گچبرى شده است . ميان اين دو سطر فاصلهاى است كه تزيين گچبرى دارد . متن اين فاصله هفت مربع مستطيل و يك نيمه مستطيل مىباشد كه ميان دو حاشية ظريف گچبرى قرار دارد . اطراف دو سطر كتيبه و اين فاصلة ميانى ، آجر كار كردهاند . دو طول كتيبه هريك